Zhi Shan Foundation – 30 năm trao nhận yêu thương

Bài viết số 03 sách “Gieo mầm yêu thương – Hành trình 30 năm thiện nguyện tại Việt Nam”, ghi lại những dấu mốc ý nghĩa, những câu chuyện truyền cảm hứng và hành trình bền bỉ của Zhi Shan Foundation trong suốt ba thập kỷ đồng hành cùng trẻ em Việt Nam.

 

ZHI SHAN FOUNDATION

30 NĂM TRAO NHẬN YÊU THƯƠNG

Hoàng Trọng Thủy, Trưởng Đại diện Tổ chức Zhi Shan Foundation tại Việt Nam

Trước khi chấp bút, tôi đã suy nghĩ trong nhiều ngày về việc nên viết gì về hành trình vừa tròn 30 năm của Zhi Shan tại Việt Nam. So với chiều dài lịch sử dân tộc, 30 năm ấy chẳng qua chỉ như “hạt cát” tồn tại trên dòng chảy thời gian. Nhưng với một cá nhân, chặng đường gắn bó và tận hiến này đã được vun đắp qua gần nửa kiếp nhân sinh.

Có vô số câu chuyện để kể, có vô số điều để sẻ chia về những ngày đã qua của Zhi Shan Foundation. Có những sự việc có thể dùng ngôn từ để diễn đạt nhưng cũng rất nhiều giá trị, tựa phù sa, duy chỉ những người trong cuộc cùng trải qua hành trình trao đi và đón nhận mới có thể cảm nhận trọn vẹn và sâu lắng từ tận trái tim mình mà không từ ngữ nào có thể truyền tải. Là người gắn bó lâu năm nhất với Zhi Shan tại Việt Nam, trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin phép chia sẻ đến quý độc giả những giá trị mà cá nhân tôi tâm đắc nhất, cũng như các bài học đã rút ra trong hành trình thiện nguyện của mình.

Zhi Shan, tinh thần tôn trọng đa văn hóa và tình thương không biên giới

Được trích dẫn từ “Đại học”, một trong Tứ thư kinh điển của Nho giáo, Zhi Shan (Chí Thiện) có nghĩa là “đạt tới sự thiện lành tột cùng” hay “đạt đến cảnh giới hoàn thiện nhất của đức hạnh”. Khát vọng ấy đã được thể hiện rõ ràng trong tôn chỉ của tổ chức: “Zhi Shan trên cơ sở tôn trọng đa văn hóa và với tình thương không biên giới, huy động nguồn lực từ quần chúng, hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên các vùng khó khăn phát triển, hướng tới một thế giới đại đồng chan chứa tình yêu thương” và đồng thời là kim chỉ nam trong mọi hoạt động của Zhi Shan xuyên suốt 30 năm qua.

Rất nhiều người từng hỏi: Vì sao Zhi Shan lại chọn Việt Nam? Vì sao lại thực hiện những sứ mệnh đó?

Mọi thứ đều có “nhân duyên” của nó, và đặc biệt hơn nữa khi một trong những thành viên chủ chốt sáng lập Zhi Shan là người Việt, Thượng tọa Thích Thiện Sơn. Thầy sinh ra tại miền Nam nhưng sau đó rời quê hương và định cư ở Đức. Trước năm 1995, khi đang du học tại Đài Loan, thầy cùng những người bạn của mình sáng lập nhóm thiện nguyện nhằm giúp đỡ những người khó khăn tại vùng đất này. Sau đó, qua những lần hồi hương, thầy gặp nhiều hoàn cảnh khó khăn, yếu thế nên đã nảy sinh ý định về nước hỗ trợ. Duyên lành này đã dẫn dắt khởi nguồn cho sự hiện diện của Zhi Shan tại Việt Nam.

Trong một lần sang thăm Việt Nam, GS. Vương Tăng Dũng, nguyên Chủ tịch Zhi Shan chia sẻ: “Dăm bảy chục năm trước, trong lúc Đài Loan gặp khó khăn, người dân của chúng tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế. Đến nay kinh tế phát triển, chúng tôi tự ý thức được rằng, cần phải chia sẻ và giúp đỡ lại cho những người dân khó khăn trên thế giới.”

Riêng cá nhân tôi, qua những chuyến tham quan và làm việc tại Đài Loan, tôi được biết Đài Loan (Trung Quốc) có hàng ngàn tổ chức thiện nguyện, mỗi người dân ngay từ khi còn nhỏ đã có ý thức về việc chung tay hỗ trợ cộng đồng. Thế nên, nhà tài trợ Zhi Shan vô cùng phong phú, từ người già cho đến trẻ nhỏ, có cả người khuyết tật. Thậm chí rất nhiều người trước khi từ giã cõi đời đã lập di chúc để lại một phần tài sản hiến tặng cho Zhi Shan làm thiện nguyện.

Trong những lần đón tiếp các nhà tài trợ Đài Loan sang thăm và trao quà cho trẻ, thi thoảng chúng tôi lại đặt câu hỏi với họ về lý do làm thiện nguyện. Có lần, một nhà tài trợ trả lời chúng tôi rằng, họ “trao đi để được nhận nhiều hơn”. Đáp án ngắn gọn và đơn giản mà khi mới nghe qua thấy vừa khách khí, vừa thiếu thực tế ấy đã khiến tôi mất một khoảng thời gian dài suy tư và trải nghiệm thực tế công tác thiện nguyện mới có thể thấu hiểu hết hàm ý. Tôi dần nhận ra, khi vật chất đã sung túc, đủ đầy, con người ta thường hướng tới việc thỏa mãn nhu cầu tinh thần bằng cách chia sẻ và làm những việc mình thích hoặc có ý nghĩa cho cộng đồng, xã hội. Niềm vui, sự hạnh phúc, sự an yên trong tâm hồn là những điều thực sự cao quý, và là những giá trị mà có dùng thật nhiều tiền cũng khó lòng mua được.

Vì mỗi đứa trẻ là một hy vọng cho đất nước

Logo của Zhi Shan với hình ảnh đứa trẻ hạnh phúc bên trong mặt trời mang theo hàm ý: mọi đứa trẻ trên thế gian này đều có cơ hội sống dưới ánh mặt trời tươi sáng. Mặt trời sẽ chiếu rọi và xua tan bóng tối, soi đường cho trẻ em tiến bước.

Bởi vì mỗi đứa trẻ là một hy vọng, là hạnh phúc của gia đình và là tương lai của đất nước, nên trên hành trình của mình, Zhi Shan luôn hướng về đối tượng trẻ em và thanh thiếu niên khó khăn, khuyết tật. Thông qua những hỗ trợ thiết thực, Zhi Shan đã và đang góp phần giúp các cháu được hưởng các quyền cơ bản quy định trong Công ước của Liên Hợp Quốc và Luật Trẻ em Việt Nam như quyền được chăm sóc sức khỏe; quyền được giáo dục, học tập và phát triển năng khiếu; quyền vui chơi, giải trí…

Tâm thế trao đi: tôn trọng và thiết thực

Đối với công tác viện trợ, hoạt động thiện nguyện, điều quan trọng không phải là đã huy động được bao nhiêu tiền mà là tổ chức/cá nhân đó đã sử dụng tiền như thế nào, sử dụng bao nhiêu, tác động ra sao đến cộng đồng. Nhiều câu hỏi đã được đặt ra, như: Nên trao đi những thứ mà cộng đồng và cá nhân yếu thế cần hay trao những gì mình có? Trao “con cá” hay trao “cần câu”?

Thực ra, phương án tốt nhất chính là tùy theo đối tượng và nhu cầu để quyết định trao “con cá” hay “cần câu”. Đó là lý do Zhi Shan đã thiết kế nên những dự án khác nhau. Ví dụ, với trẻ mồ côi, cơ nhỡ cần mái ấm, cần cuộc sống, cần được bảo vệ và học hành, thì chúng tôi tìm đến các cô nhi viện hoặc trung tâm bảo trợ; với trẻ mầm non ở vùng khó cần nơi học thì xây trường, cần dinh dưỡng thì hỗ trợ bữa ăn, cần vui chơi thì hỗ trợ thư viện đồ chơi…; học sinh khó khăn cần đi học thì bảo trợ học bổng và đồ dùng cá nhân, dụng cụ học tập; cần kiến thức và kỹ năng thì chúng tôi thiết lập hàng trăm thư viện và hàng ngàn tủ sách lớp học; với trẻ khuyết tật thì chúng tôi tổ chức khám sàng lọc và bố trí cho các cháu phẫu thuật, chỉnh hình, tập phục hồi chức năng…

Thách thức lớn nhất trong hoạt động đến từ việc: nhu cầu của trẻ em thì đa dạng, thời gian hỗ trợ lại đòi hỏi lâu dài. Do đó, việc lựa chọn cách làm và thời gian hỗ trợ là điều tối quan trọng. Với trẻ mồ côi, chặng đường đồng hành có thể lên đến 18 – 20 năm; trẻ em nghèo đi học cần hỗ trợ từ 10 – 15 năm; với trẻ khuyết tật hoặc đa khuyết tật, chắc chắn không thể phẫu thuật một chân còn chân kia để lại. Sau phẫu thuật, các em còn phải tiếp tục tập luyện phục hồi chức năng. Thậm chí, có nhiều trường hợp Zhi Shan còn bảo trợ thêm học bổng để giúp các em thực hiện ước mơ đến trường.

Một trong những điều dễ sai lầm khi triển khai dự án viện trợ hay công tác từ thiện, đó là đơn độc hành động, cũng như đề cao “cái tôi” của tổ chức, cá nhân. Những đơn vị, cá nhân hưởng lợi, dù đang ở trong hoàn cảnh nào cũng đều có nhận thức và năng lực nhất định. Mặc dù họ thực sự cần được giúp đỡ, nhưng trên hết họ cần được thấu hiểu, tin tưởng và tôn trọng. Bởi vì đơn vị, cá nhân hưởng lợi là một trong những chủ thể của dự án, của hoạt động, nên khi họ tham gia với tinh thần trách nhiệm cao thì chúng ta đã có thêm nguồn lực phối hợp thực hiện dự án một cách hiệu quả và thiết thực.

Hiểu rõ điều này, trước khi triển khai bất kỳ dự án, hoạt động nào, Zhi Shan luôn tham khảo ý kiến của các đơn vị quản lý, đối tác và người hưởng lợi. Sau khi triển khai, tiếp tục giám sát và tiếp nhận ý kiến phản hồi của họ để có những điều chỉnh kịp thời. Vì vậy mà hầu hết người hưởng lợi đều phấn khởi, cảm thấy được tôn trọng và hài lòng với những gì Zhi Shan trao tặng.

“Của trao không bằng cách trao”, cách trao ở đây không đơn thuần là phương pháp mà hàm chứa cả thái độ và văn hóa trong quá trình hợp tác, hỗ trợ. Trước khi triển khai một hoạt động hay trao một món quà, Zhi Shan đều chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng từ hình thức cho đến nội dung, cũng như cố gắng hết sức trong phạm vi năng lực và tài chính của tổ chức mình. Từ chiếc bút, quyển vở, cuốn sách, tấm thiệp, suất học bổng, bộ bàn ghế… cho đến những việc lớn lao hơn như cả một ngôi trường, chúng tôi thường tự dặn mình “thứ gì mình không muốn, không dùng được thì đừng mang đi trao”. Bởi vì Zhi Shan không chỉ trao đi một món quà mà còn là trao niềm tin, niềm hy vọng và cả sự tôn trọng đối với người nhận.

Zhi Shan, trao đi và đã được nhận lại nhiều hơn

Nhiều năm trước, văn phòng chúng tôi vinh dự đón ngài Trưởng Đại diện Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam cùng phu nhân ghé thăm. Sau khi giới thiệu hoạt động, tôi chia sẻ rằng, người dân Việt Nam chúng tôi trước đây biết đến Đài Loan (Trung Quốc) như là nơi có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam và tiếp nhận một lượng lớn người lao động Việt. Nhưng giờ đây, chúng tôi lại biết Đài Loan qua một cách nhìn khác nữa, là vùng đất giàu lòng nhân ái. Nghe vậy, bà phu nhân đã cảm động rơi nước mắt.

Teresa – người được trao giải Nobel Hòa Bình vì đã dâng hiến cả đời mình phụng sự những người nghèo khổ, được cả thế giới ngưỡng mộ và tôn xưng gọi “Mẹ” từng nói: “Không phải tất cả chúng ta đều làm được những điều vĩ đại, nhưng chúng ta có thể làm những điều nhỏ nhặt với tình yêu lớn.”

Zhi Shan cũng vậy, tuy chỉ là tổ chức vừa và nhỏ, và những điều chúng tôi nỗ lực hành động trong suốt 30 năm qua cũng chẳng có gì lớn lao, vĩ đại, nhưng chúng tôi đã làm tất cả bằng trái tim tận tụy và tình yêu thương sâu sắc đối với trẻ em Việt Nam. Trong vai trò làm cầu nối giữa nhà tài trợ Đài Loan với trẻ em hưởng lợi Việt Nam, chúng tôi không chỉ đơn thuần là người trao những món quà ý nghĩa, mà còn có trách nhiệm truyền tải cả tình cảm của người dân Đài Loan đến với trẻ em Việt Nam.

Có lẽ sự chân thành của Zhi Shan đã được nhìn thấy và được các cấp chính quyền, các ban ngành và người hưởng lợi ghi nhận. Do đó, Zhi Shan đã được nhận Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước (năm 2016); Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2025); và gần 150 bằng khen, kỷ niệm chương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Ngãi và các sở, ban, ngành… dành cho tổ chức và các cá nhân trong tổ chức. Quý báu hơn nữa là niềm tin yêu của hàng vạn người hưởng lợi dành cho Zhi Shan, một giá trị mà chúng tôi luôn cẩn trọng giữ gìn.

Và chắc chắn một điều rằng, Zhi Shan Foundation sẽ khó có thể vượt qua hành trình 30 năm đằng đẵng để gặt hái được thành quả như ngày hôm nay, nếu không có sự tin tưởng và ủng hộ của các nhà hảo tâm Đài Loan; sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp quản lý Việt Nam; sự tham gia của đối tác; cùng sự tin tưởng và đón nhận của người hưởng lợi.

Sau cùng, xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến sự cống hiến tâm sức bền bỉ của đội ngũ nhân sự Zhi Shan tại Việt Nam về chặng đường 30 năm phát triển vừa qua. Và đặc biệt, xin được gửi lời cảm ơn đến người thân trong gia đình của các nhân sự vì đã thấu hiểu và ủng hộ để con em, vợ chồng, cha mẹ của mình có được tinh thần và điều kiện công tác tốt nhất.

Để đáp lại tất cả ân tình này, chúng tôi tự hứa sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện tốt và hiệu quả sứ mệnh của tổ chức, để Zhi Shan Foundation luôn là địa chỉ đồng hành đáng tin cậy cho trẻ em Việt Nam.

Ông Hoàng Trọng Thủy tham dự Lễ thành lập Tổ chức Zhi Shan Foundation tại Việt Nam, khởi đầu cho hành trình gieo mầm yêu thương của Zhi Shan tại miền Trung Việt Nam.

Ông Hoàng Trọng Thủy trao học bổng và túi sách cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Ông Hoàng Trọng Thủy vinh dự đón nhận Kỷ niệm chương “Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc” do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam trao tặng.

Ông Hoàng Trọng Thủy tại Lễ kỷ niệm 30 năm Tổ chức Zhi Shan Foundation tại Việt Nam.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *